traitimnguoithisi.blogspot.com Những ai tôi tin tưởng, được sự ủy nhiệm của tôi có thể in thành sách hay đăng tải thơ văn của tôi lên mạng để nhằm phổ biến tình cảm tâm hồn của tôi với đồng bào với tổ quốc Việt Nam và những ai đó có thể đọc được chữ Việt Nam. Về lâu về dài cũng là để lưu truyền cho hậu thế, tránh sự nhầm lẫn mạo nhận tên tuổi của tôi, sau khi tôi đã trở về quê hương vĩnh hằng.
Bình thơ Giang Hoa và Lu Hà
Vó Ngựa ...
Đường xa vạn nẻo trút cơn sầu
Vó ngựa chân dừng giữa bể dâu
Đứng giữa thôn làng quay cổ lại
Nhìn ngang thục nữ bước qua cầu
Cương ghìm tráng sĩ tay cầm nỏ
Mũ chếch anh hùng mặt trổ râu
Hảo hán ngơ về nơi đã hẹn
Tình xưa nghĩa ấy mộng duyên đầu …
tâm sự về thơ với nữ thi sĩ Nguyễn Kim
Trăn Trở
Nỗi niềm kia chôn tận đáy hoang mô
Nay khơi lại sóng xô bờ bến mộng
Kỷ niệm xưa bên đồi chiều gió lộng
Vòng tay ôm ấm trọn suốt canh dài
Nhớ Thương Quá
cảm xúc về tấm hình của Hiền Châu
Con hạc trắng hai chân thẳng đứng
Toàn thân cò cưng cứng mê man
Thiên nhiên xao xuyến nồng nàn
Hồn mây ngây ngất non ngàn dặm khơi...
Bình thơ Giang Hoa và Lu Hà
Cảnh Rừng ...
Rừng thưa cảnh sắc đẹp ai ngờ
Cõng hạc bay về tuyết ngẩn ngơ
Dạo cảnh phù vân đầy khói lãng
Vườn liêu tựa áng đỉnh lam mờ
Bao mùa cỏ úa chờ sau bãi
Những buổi tàn thu đợi trước bờ
Mặc thủy hồ nghiêng tình ngõ ái
Trăng vằng vặc ý ngẫm đề thơ ...
Bỗng nhiên hôm nay trong hộp thư của tôi có mail của Mai Hoài Thu. Từ lâu tôi mải mê thơ phú với các bạn trẻ nhất là các cô nữ thi sĩ, ca nhạc sĩ trên Facebook nên tạm thời quên bẵng đi mất Mai Hoài Thu.
Mở mail ra xem thì ra là một tập thơ khoảng 133 bài thơ, Thu bảo em sẽ cho in nhưng muốn anh viết lời cảm tưởng. Tưởng chuyện gì chứ thơ Mai Hoài Thu thì tôi đã quen biết từ khá lâu. Chính tôi đã cảm tác, chuyển thể hay hoạ lại gần như tất cả rồi.
Bài thơ Giang Hoa làm là loại thơ hoài vọng hoài cổ nhớ thương xót xa cảnh đời hiện tại mộng ảo vấn vương. Giống như tâm trạng bà Huyện Thanh Quan. Bà thuộc dòng giõi qúy tộc chỉ có khoảng 5 hay 6 bài đường thi . Thi đường là cả một bảng tổng kết về một thời đại trở thành châm ngôn lẽ sống.
Ta hãy đọc bài: Thăng Long Hoài Cổ
"Tạo hóa gây chi cuộc hí trường
Ðến nay thấm thoát mấy tinh sương
Lối xưa xe ngựa hồn thu thảo
Nền cũ lâu đài bóng tịch dương
Ðá vẫn trơ gan cùng tuế nguyệt
Nước còn cau mặt với tang thương
Nghìn năm gương cũ soi kim cổ
Cảnh đấy người đây, luống đoạn trường "
Thơ Giang Hoa và Lu Hà
Duyên Tàn….
Ngơ nhìn cánh nhạn xoải mình bay
Chỗ ấy đồi nghiêng cỏ mọc đầy
Gió thổi đò chao về ngõ mộng
Sông tràn sóng vỗ đẩy thuyền xoay
Tình hoang khói lãng hồn se lạnh
Nghĩa ảo mờ sương dạ héo gầy
Kiếp liễu hờn ai chùng dáng hạ
Duyên tàn huyễn giấc tủi sầu cay ...
Hoàng Hôn Trong Mắt Em
Hoàng hôn xa quá thật rồi
Cho em đứng đó bồi hồi nhớ thương
Đường đời, ôi! lắm vấn vương...
Tim em thổn thức tình tương tư sầu
Trích: “Đêm ơi đừng rẻ rúm trăng..
Đừng đay nghiến gió..đừng chằm vằm mưa.
Giống đời méo ghét tròn ưa..
Trăng thanh gió mát cho vừa lòng nhau..
“Cung Hờn…“- “Thảm Sầu Thêm“
Cung Hờn....
Những buổi thu hè mộng giấc êm
Quỳnh hương tỏa dáng đợi bên thềm
Trăng huyền thủy mộc điù hiu bóng
Dải núi ngân hà lạnh lẽo đêm
Chuốc cạn bầu thơ tình hỷ hữu
Lòng nâng chén ngọc thỏa bao niềm
Sao giờ vết rạn tim buồn rũ
Nghĩa hận cung hờn ái tủi thêm ...
Thơ Lu Hà
Khen cho nữ sĩ Trần Hiền Châu dám mạnh dạn sửa thơ của Lu Hà. Bài thơ: "Cô Bán Hoa Đêm" là cảm xúc từ bài thơ 8 chữ “Đợi Khách “ nổi tiếng của Nguyên Sa, mà Hà mỗ làm từ năm 2012.
Thật ra bài thơ này, lão phu đã cố ý để vài ba câu song thất không vần lắm, nhưng đổi lại thì ý nghĩa vô bờ bến và cấu trúc logich văn cảnh thì xoắn xuýt quấn chặt với nhau thành một khối hoàn chỉnh không thể tách rời. Nếu như cô Châu sửa lại thì lại đọc lên rất vần chỉn chu vô cùng nhưng không hợp với phong vận và tính hợp lý của bài thơ. Lu Hà sẽ nhân dịp này bình luận luôn thơ Lu Hà và cả những câu sửa của cô Châu nhé. Những chữ trong dắu ngoặc đơn là do Trần Hiền Châu có nhã ý muốn sửa lại:
Cô bán Hoa Đêm
Em đứng nép bên hè phố vắng
Như loài dơi nấp bóng hang sâu
Làn môi son nhợt u sầu
Chập chờn ánh sáng nhạt màu sương rơi
Trời em ngâm hay qúa. Anh nghe mà thấy cay cay khoé mắt bởi câu thơ mà chính tự anh tay viết ra:
“Trần gian sao lắm điêu linh
Cánh bèo trôi nổi phận mình về đâu?“
Cuôc đời này thật là vô thường, ngắn ngủi như kiếp phù du bèo bọt, một tiếng trống đưa ma là kết thúc tất cả vui buồn giận hờn nuối tiếc khổ hạnh. Hành trang ta mang theo về thế giới bên kia vẫn chỉ là hai bàn tay trắng, có chăng chỉ là những kỷ niệm thơ ca du duơng cùng với tiếng gió, sóng gào, biển động, mưa rơi, thác đổ, suối reo. Tiếng vọng của âm thanh hang đá lạnh lẽo hoang vu.
Người xưa có câu:
Quý hồ tinh bất quý hồ đa nghĩa là quý chất lượng, không
quý số lượng, hoặc chất lượng quan trọng hơn số lượng.
Câu này được sử dụng trong binh pháp của Tôn Tử: Muốn thắng trận không phải là nhờ có nhiều quân, mà phải có quân và tướng giỏi.
Tớ tự hào rằng tiếng Việt mình giàu có hình ảnh. Phong ba bão táp không bằng ngữ
pháp Việt Nam.
Tớ nghĩ mãi vì sao hơn một nghìn năm đô hộ mà nước Tàu không thể đồng
hoá nổi Việt Nam, các văn nhân ta làm thơ chữ Hán rất giỏi sau có một cuộc đại cách mạng văn chương
là bởi công bà Đoàn Thị Điểm đã diễn Hán ra chữ Nôm bởi tập thơ Chinh Phụ Ngâm bằng thể thơ
song thất lục bát. Cho nên giới văn sĩ cậy mình có học không thể nói chữ Nôm là thứ nôm na mách qué.
Chữ Nôm đa phần giống chữ Hán, nhưng mỗi chữ đều ứng với một âm Việt.
-Hiền Châu:
“ Ước gì tôi được phóng sinh..
Làm chim sẻ nhỏ phiêu linh giữa trời..
Hồn yêu rong ruổi muôn nơi..
Dập dìu đôi cánh trao lời mến thương..
Tâm sự thơ ca với nữ sĩ Trần Hiền Châu
Oái Ăm Thật
Tri ân thi sĩ Lu Hà và chia sẻ cùng các bạn
Đời tôi khổ mù lòa đôi mắt
Suốt đêm ngày góp nhặt tình thương
Mới đây Đảng ủy đã tường
Tặng tranh để hiểu phong sương giữa trời
Thơ : Mai Hoài Thu
Nhạc: Lynh Phương
Giọng ca: Quỳnh Lan
Em về đây, anh sớm vội ra đi,
Trời Ðà Lạt, mùa thu buồn lạnh giá,
Hai hàng thông xanh oẳn mình nghiêng ngả,
Gió lộng bên đồi, mây xám vây quanh…
Bình thơ Giang Hoa và Lu Hà
Ngày Giỗ Chồng ...
Ngày nao tháng cũ thọ khăn chồng
Mộ đá bây giờ đã phủ rong
Nguyệt tuế hờn ai hồn đẫm tủi
Trời khiên giận kẻ thắm đau lòng
Nghiêng bầu hận tiếng cung trầm uẩn
Cạn tửu oan tình nghĩa sắc vong
Gối lẻ hoang phòng rưng mắt lệ
Ôm buồn khóc nghẹn đổ sầu đông ....
Jackie Lương là một hiện hữu của tạo hóa. Một bức tranh nghệ thuật hoàn mỹ. Em kiêu sa quá. Một kẻ tứ bất tử, phàm phu tục tử như anh biết đến kiếp nào sẽ có đưọc người vợ như Jackie Lương đây? Anh phải ăn chay tụng niệm biết đến bao giờ đây để có được cô Jackie Lương đây hở giời?
Thương Hạt Bụi Hồng
cảm tác từ tấm ảnh của Jackie Lương
Kiếp này sao chẳng có em
Sương buồn lã chã quanh thềm trăng soi
Bâng khuâng gió cuốn mây trời
Ngẩn ngơ thi sĩ lệ rơi đôi hàng
Tài Mệnh Tương Đố
“Video 21“
Vương ông khi còn tại nhiệm sở là một vị quan thanh liêm phủ Nam Sách, tất nhiên trong Đoạn Trường Tân Thanh của Thanh Tâm Tài Nhân và cả trong Truyện Kiều không hề có tên phủ Nam Sách. Nhưng tôi là tác giả tập Tài Mệnh Tương Đó, tôi có quyền hư cấu cho tác phẩm của tôi. Thanh Tâm Tài Nhân viết rất rõ Kiều đã tự tử tại sông Tiền Đường để thủ tiết với chồng là đại vương Từ Hải, vì nghe lời đàn bà nông cạn không am hiểu chính trị mà Từ Hải phải chết đứng. Kiều tỏ ra coi thường Hoàng Sào không biết Hoàng Sào là một anh hùng cái thế.
Tài Mệnh Tương Đố
“Video 19“
“Xa ngàn dặm đồng không mông quạnh
Sầu ba đông dám trách chi ai?
Xuyến vàng khăn lụa trâm cài
Đành lòng cho kẻ dấu hài chân mây“
Tài Mệnh Tương Đố
“Video 18“
Người ta thường nói anh hùng không kể xuất xứ, tài nghệ không kể học ở trường nào ai là thày dạy? Trần Thu Hà là nghệ sĩ ngâm thơ tự do không qua biên chế nhà nước, hành nghề ngâm thơ và được trả lương hàng tháng. Thu Hà đã ngâm thơ tặng tôi rất nhiều nhưng chưa hề nhận được của tôi một đồng xu thù lao nào. Tất cả vì tấm lòng với tha nhân và dân tộc, vì thú vui riêng văn hóa tinh thần.Nhân dịp sinh nhật lần thứ 50 của nghệ sĩ tôi xin tặng một bài thơ và cũng là chủ đề liên quan đến video 18 mà tôi bình giảng.
Ngọc Nữ Giáng Trần
chúc mừng sinh nhật Thu Hà
Hôm nay Ngọc Nữ giáng trần
Liêu trai chí dị bần thần ngẩn ngơ
Bàn dân thiên hạ đợi chờ
Tiếng ngâm nức nở bơ vơ Thúy Kiều
Tài Mệnh Tương Đố
“Video 17“
“Khua róc rách thuyền quyên rũ lụa
Bến Trữ La một đóa xuân kiều
Mây bay sầm sập mưa chiều
Bâng khuâng gió thoảng mĩ miều ái ân“
Tài Mệnh Tương Đố
“Video 16“
Sau một chầu văn chương thơ phú quần thảo nhau, chàng Kim Trọng khen ngợi tài phun châu nhả ngọc của nàng Vương Thúy Kiều hết lời. Nói như bây giờ thời văn minh hiện đại thì ta bảo: anh chàng này khéo nịnh đầm. Chàng Kim Trọng đã thấy trong người mình nóng bỏng rạo rực lên cơn say men tình, chân tay chấp chới quờ quặng. Cả một lò lửa ái tình rừng rực của nàng Kiều bốc cháy lên đến ngàn độ, mà chàng Kim Trọng lại bê cả một đống rơm khô bao ngày tương tư khắc khoải thầm yêu trộm nhớ thì làm sao mà chịu nổi kia chứ? Chàng Kim Trọng có ý mì ăn liền, phở bò tái cần tây bốc khói hương thơm nghi ngút mà thèm nhỏ dãi ra, lại thêm mùi gia vị hương cải rau răm mới tính chuyện gạo nấu thành cơm, sau này muốn ra sao thì sao? Chàng sợ lỡ mất cơ hội đưa Kiều sang sông, lỡ mất chuyến đò ngang. Nhưng Kiều rất tỉnh táo mà khuyên chàng ngày dài tháng rộng kìm nén cơn thèm khát dục vọng lại vì cả hai ta đều là con nhà gia giáo.
Tài Mệnh Tương Đố
“Video 14“
“Nay được gặp anh tài ngọc bội
Phường kim môn chẳng hối tiếc gì
Ngẫm đời như cánh chim di
Làm sao tránh được vận thì chẳng tha“
Tài Mệnh Tương Đố
“Video 12“
Kim Trọng và Vương Thúy Kiều đúng là một cặp uyên ương, rất đẹp đôi. Tình yêu sét đánh đá vàng để rồi cả hai cùng ốm tương tư khao khát ngày hợp cẩn, trai tài gái sắc. Lửa ái tình rừng rực cháy như trên cánh đồng cỏ khô để mà ngày nhớ đêm mong, liền gang tấc cách nhau chỉ một bức tường thật là khổ sở cho cả hai.
“Đá đã biết tuổi vàng sét đánh
Lửa ái tình biết tránh làm sao
Mạch tương lai láng ứa trào
Đêm mong ngày nhớ nghẹn ngào bến sông
Tài Mệnh Tương Đố
“Video 11“
Kim Trọng bày tỏ nỗi lòng mình từ lâu đã thầm yêu trộm nhớ với Thúy Kiều, trọn lòng son sắt yêu nàng, trái tim nàng Kiều đã mềm ra vì những lời chân thành của Trọng nhưng nàng vẫn khéo léo còn về hỏi ý kiến mẹ cha. Đôi trai gái đã tự nguyện yêu nhau khác hẳn với giáo lý hồi đó cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy.
“Lòng quân tử sắt son như vậy
Trái tim nàng cũng thấy nẫu ra
Cúi đầu e thẹn thiết tha
Ngây thơ con trẻ mẹ cha chưa tường
Tài Mệnh Tương Đố
“Video 10“
“Tia nắng dọi bồi hồi tỉnh giấc
Giọt sương mai nghe bước chân người
Nai vàng ngơ ngác tìm tòi
Thẫn thờ mất của xăm soi góc tường
Tài Mệnh Tương Đố
“Video 9 “
Thật may mắn cho chàng Kim chủ nhà cho thuê ngay, ông bận buôn bán xa nên năm thì mười họa mới trở lại nhà, nghỉ ngơi dăm ba ngày rồi lại đi. Nên Kim Trọng toàn quyền tự do, chàng lại là một thư sinh cốt cách văn nhân nên không thích chuyện mèo mả gà đồng, dù có dẫn gái làng chơi, kỹ viện về hú hí thì ai biết đó là đâu? Mục đích Kim chỉ muốn gặp Kiều. Căn nhà thật là lý tưởng cho trai gái yêu nhau mối tình đầu hò hẹn.
“Hiên Lãm thúy sẵn sàng mời đón
Nét sơn son mới dọn sang ngay
Bướm ong thoang thoảng hương say
Chàng mừng rõ khéo đặt bày chi đây
Tài Mệnh Tương Đố
“Video 8 “
Bây giờ lại nói đến chàng Kim. Kể từ buổi chiều hôm ấy, gặp ba chị em con nhà họ Vương chàng sinh ra động tình với nàng Vương Thúy Kiều mà tương tư sầu não suy nghĩ vẩn vơ hạt trân Châu biết bao giờ về rửa nước giếng miền Hợp Phố như mối duyên tình thầm yêu trộm nhớ thành hiện thực?
“Kim phấp phỏng nồng nàn trộm nhớ
Tơ tưởng nàng bé nhỏ thướt tha
Châu buồn Hợp Phố còn xa
Tương tư hoài cảm trăng tà nguyệt hoa“
Tài Mệnh Tương Đố
“Video 7 “
Trước khi bình giảng Video số 7, tôi xin tri ân nghệ sĩ Trần Thu Hà bài thơ:
Thiếu Phụ Miền Nam
tặng nghệ sĩ Thu Hà
Tri ân thiếu phụ miền Nam
Tiếng ngâm cao vút khói lam tơ hồng
Bướm hoa dìu dặt non bồng
Oanh ca hạc gọi cánh đồng bao la
Tài Mệnh Tương Đố
“Video 6” phần 1
“Lòng xao xuyến anh tài nữ sắc
Nổi cờ lên ngơ ngác nhìn nhau
Thẹn thùng kẻ trước người sau
Lần khân chẳng tiện trời mau tối dần…
Tài Mệnh Tương Đố
“Video 4“
Bài bình giảng trong video số 3 được nghệ sĩ Trần Thu Hà diễn ngâm, tôi đã khảng định hồn ma là có thật, ngày nay chính khoa học thực nghiệm đã công nhận một số hiện tượng về điện từ trường, các nguyên tử nhẹ hơn không khí là dấu vết của các linh hồn. Tôi cũng vừa nghe một băng clip của hội tâm linh học nói chuyện về nhà tiên tri, nhà y học Edgar Cayce có khả năng đặc biệt tiếp xúc với những linh hồn trong cõi âm. Nhân quả luân hồi là có thật, thuyết nghiệp chướng quả báo, nhân quả luân hồi càng được giới khoa học dần dần cũng phải công nhận. Lời nói của nhà khoa học nổi tiếng Abert Stein vẫn còn sang sảng bên tai: Nếu phải theo một tín ngưỡng nào, tôi sẽ chọn đạo Phật. Đạo Phật là tôn giáo của tương lai. Lý thuyết của Đạo Phật hoàn toàn phù hợp với những chuẩn mực tiến bộ của khoa học hiện đại.
Tài Mệnh Tương Đố
“Video 3“
“Xem phong cảnh bồn chồn xao động
Ngọn tiểu khê tiếng trống thu ba
Bâng khuâng sáo trúc ngân nga
Lập lòe đom đóm sập sà mả hoang“
Tài Mệnh Tương Đố
“Video 1“
Thi sĩ Nguyễn Du đã viết một tác phẩm văn học theo tôi là vô tiền khoáng hậu. Văn chương sử sách Việt Nam mấy nghìn năm nay, tôi mới thấy một tác phẩm thơ lục bát trứ danh như thế. Bản gốc viết bằng chữ Nôm đọc thuần tiếng Việt Nam, sau này được in ra bằng chữ quốc ngữ cũng vẫn đọc y trang như vậy.
Đoạn Trường Sầu Ly (8) và (9)
Đoạn Trường Sầu Ly mà tôi cảm xúc từ tập thơ Chinh Phụ Ngâm của cố thi sĩ Đặng Trần Côn và nữ sĩ Đoàn Thị Điểm được nghệ sĩ Thu Hà ngâm đến video số 7 thì dừng lại. Tiếng thơ ngâm tưởng lịm đi trong tâm hôn của tôi và các bạn theo không gian và thời gian. Bỗng hôm nay lại nổi lên với video số 8 và số 9. Tôi rất mừng và cảm động vô cùng trước tấm lòng say mê nghệ thuật và bảo tồn văn hoá ngôn ngữ trong sáng của tiếng Việt Nam ta. Để tri ân sự cố gắng của nghệ sĩ Thu Hà, tôi viết tiếp bình giảng thơ diễn ngâm.
Đoạn Trường Sầu Ly (7)
“Nghĩa tình bao kiếp phiêu diêu
Kiếp này lại nối thêm nhiều kiếp sau
Dù cho cây cỏ nát nhàu
Đá vàng ta vẫn giữ màu thủy chung
Đoạn Trường Sầu Ly (6)
“Đường mây bao phủ quan hà
Rêu phong ẩm ướt quanh nhà quạnh hiu
Dấu giày thưa thớt buồn thiu
Nắng hanh mấy độ ỉu xìu tiết đông
Đoạn Trường Sầu Ly (5)
“Có hay yếm thắm xuân đào
Năm canh trằn trọc nghẹn ngào cái thân
Hồn theo cánh hạc đằng vân
Đêm thường bay đến Giang Tân tìm người“
Đoạn Trường Sầu Ly (4)
“Khuê phòng vắng vẻ nhung y
Mồ hôi trai tráng kinh kỳ lại xa
Thiếp như giọt nước mưa sa
Giọt rơi song cửa giọt ra cánh đồng“
Đoạn Trường Sầu Ly (3)
Đoạn video số 3 khá dài mà cũng rất lâm ly thống thiết gồm 56 câu thơ. Xin trân thành cảm tạ nghệ sĩ Thu Hà đã diễn ngâm.
“ Xa xăm muôn dặm hải hà
Sớm trưa eo óc canh gà ngẩn ngơ
Mai đào ngơ ngác thẫn thờ
Tiết đông day dứt đôi bờ sông tương
Đoạn Trường Sầu Ly (2)
“ Xốn xang cá nước mặn mòi
Hậu phương tiền tuyến đầu ngòi cuối sông
Đêm nay trăng sáng mênh mông
Dừng chân tạm nghỉ cánh đồng cỏ tươi
Đoạn Trường Sầu Ly (1)
Chủ trương của tôi là quang vinh tiếng Việt, cổ võ tinh thần dân tộc uống nước nhớ nguồn. Chinh Phụ Ngâm do Đặng Trần Côn sáng tác hoàn toàn bằng chữ Hán Việt nghĩa là viết chữ Tàu nhưng đọc theo giọng Việt phát âm hoàn toàn khác hẳn với người Tàu, không giống như ngày nay học chữ Anh, Pháp, Đức vân vân và vân vân thì phải viết và phát âm hoàn toàn giống họ. Bà Đoàn Thị Điểm và ông Phan Huy Ích nghe nói là hai tác giả bản dịch Chinh Phụ Ngâm ra tiếng Việt bằng chữ Nôm theo thể thơ song thất lục bát hai người đó sống và chết cách nhau khoảng 70 năm. Bà Đoàn Thị Điểm thế hệ trước, còn ông Phan Huy Ích thế hệ đàn em sinh sau.
Hồng Nhan Bạc Mệnh (7)
Nghệ sĩ Thu Hà đã ngâm video số 7, cũng là video cuối cùng tập thơ Hồng Nhan Bạc Mệnh. Video này dài nhất và cũng là video nghe mà lâm ly não nuột lòng người. Con gái Việt Nam bây giờ được tự do yêu đương không phải chịu cảnh cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy, cảnh làm lẽ mọn, hay cống tiến cho triều đình để làm cung nữ thị tỳ nô dịch nữa. Nhưng nạn tảo hôn, gả bán lấy chồng Đài Loan, Trung Hoa, Nam Hàn hay theo đường dây buôn người làm gái mãi dâm còn là vấn nạn của xã hội. Thôi chuyện nay tôi không bàn nhiều, vì các bạn còn biết nhiều. Tôi bàn về câu chuyện xưa cách chúng ta gần 300 năm về cảnh ngộ của cuộc đời cung nữ mà thi sĩ Ôn Như Hầu Nguyễn Gia Thiều đã viết bằng thể thơ song thất lục bát với tên gọi: Cung Oán Ngâm Khuc.
Hồng Nhan Bạc Mệnh (6)
Video số 6 này Thu Hà ngâm thật là tuyệt vời. Đoạn Hồng Nhan Bạc Mệnh này dài 60 câu tôi nghe không thấy chán, càng nghe càng ham vì các câu thơ bìu ríu tha thiết quấn quít nhau vần điệu rất khít. Theo tôi có thể nói là chỉn chu về thanh luật lục bát. Nên tôi thích thú quá mà gõ luôn một tràng liên thanh cũng thơ lục bát tặng nghệ sĩ Thu Hà.
Mủi Lòng Cát Sĩ
cảm xúc khi nghe Thu Hà ngâm video số 6
Đoạn này dài sáu mươi câu
Giọt mưa cẩm tú ngọc châu tuôn trào
Thu Hà nước mắt nghẹn ngào
Ba trăm năm khóc má đào tàn phai
Hồng Nhan Bạc Mệnh (5)
Không biết cái tai nghe của mọi người thế nào? Chứ công bằng thẳng thắn mà nói tôi nghe nghệ sĩ Thu Hà ngâm đoạn video số 5 này mà thấy lâm ly sầu thảm vô cùng. Tôi xin khẳng định một điều chắc chắn tai tôi không phải là loại tai trâu, cũng biết thưởng thức âm nhạc mà thương cho cuộc đời nàng cung nữ ngày xưa đầy bất hạnh oan trái khổ đau. Nàng chỉ là một thứ nô lệ tình dục, để thoả mãn những cơn dục vọng điên cuồng thú tính của bọn vua chúa quan quyền chứ có hay ho gì cái danh hiệu cung nữ vợ lẽ của vua.
Hồng Nhan Bạc Mệnh (4)
Thật là hồi hộp, tôi nín thở lắng nghe Thu Hà diễn ngâm video số 4 bài thơ dài như một bản trường bi ai ca của tôi. Tôi viết hoàn toàn bằng lục bát, bằng hơi thở của dân tộc Việt từ thời xa xưa manh nha từ các dân tộc Mường, Nùng, Chàm vân vân đã hát những bài ca dao rồi biến hóa dần thành thơ lục bát, những bản tình ca du dương ngấm vào máu thịt trải qua bao thế kỷ lầm than vận nước nổi trôi mà nghệ thuật hóa thành thể thơ lục bát điêu luyện tinh xảo về ý và vần điệu một cách lo rich thanh luật cao như ngày nay. Thật khôi hài cho những kẻ mài dùi khinh sử chuyên học chữ nho chỉ đề cao thơ đường luật của Tàu mà nô lệ hóa về văn hóa Khổng Khưu, coi thường vốn văn hóa tinh hoa của dân tộc mình, coi thường lục bát nôm na quê mùa. Lục bát tuy sinh sau đẻ muộn hơn song thất lục bát, nhưng sức sống trường tồn của thể loại này dẻo dai phải nói là cao hơn song thất lục bát. Song thất lục bát có nguy cơ bị thất lạc trong dân gian may thay lại được hồi sinh trở lại. Tôi cũng rất đắm đuối say xưa với thể thơ song thất lục bát và với tôi hai thể này tôi quen dùng như hai thanh bảo kiếm thơ ca. Hồi mới đầu làm thơ, tôi rất thích làm thơ đường luật và thơ 7 chữ theo lối tứ tuyệt trường thiên không đối câu đối chữ để tả tình và cả 8 chữ 5 chữ nữa. Bây giờ thì rất ít khi làm, và chỉ trau chuốt cho thơ lục bát.
Hồng Nhan Bạc Mệnh (3)
Trước hết xin cảm tạ nghệ sĩ Thu Hà đã ngâm video số 3 tuyệt vời lắm. Đây là một đoạn thơ hơi khó hiểu, mặc dù tôi đã cảm xúc ra thơ lục bát ngôn ngữ thuần Việt. Còn theo bản song thất lục bát của cụ Nguyễn Gia Thiều tôi tin thiên hạ rất ít người hiểu nổi. Trừ những bậc tinh hoa cổ học, chữ nghĩa giắt đầy mình. Nên thơ cụ Nguyễn Gia Thiều làm ra theo tôi nghĩ rất điêu luyện tuyệt phẩm nhưng tiếc thay rất ít người ngâm thơ Cung Oán Ngâm Khúc. Tôi mới chỉ nghe Hồng Vân ngâm bài này rất lâu từ bản song thất lục bát. Nghệ sĩ Hồng Vân ngâm thành 8 chương đoạn hoàn toàn chỉ ngâm không có video làm nền làm cảnh.
Hồng Nhan Bạc Mệnh (2)
Các bạn đã xem video số 1 tả về kiếp hồng nhan bạc mệnh, chắc hẳn trong tai trong đầu phẳng phất dư âm, có còn cảm nhận ra và nghe thấy gì không?
Tiếng tiêu sáo trúc véo von
Tiếng người thiếu phụ nỉ non não nùng
Hồn mây thơ thẩn hãi hùng
Đoạn trường cánh hạc rợn rùng biển khơi
Thu Hà giọt lệ tuôn rơi
Khóc nàng cung nữ tả tơi phận mình
Chập chờn huyền ảo màn hình
Gần xa thổn thức hành tinh xoay vần
Hồng Nhan Bạc Mệnh (1)
Cám ơn nghệ sĩ Trần Thu Hà đã ngâm thơ lục bát dài. Bài trường ca ai oán khổ não của tôi với nhan đề “Hồng Nhan Bạc Mệnh“ tả về cảnh ngộ đời một người cung nữ tài sắc vẹn toàn, lúc đầu được vua chúa yêu rất sủng ái sau bị bỏ rơi, ghẻ lạnh. Tôi đã cảm xúc phỏng theo bài thơ song thất lục bát dài của thi sĩ Nguyễn Gia Thiều có tên gọi là “Cung Óan Ngâm Khúc“. Tiên sinh vốn dĩ là con trai của quận chúa Quỳnh Liên cháu ngoại chúa Trịnh Hy Tô. Xuất thân một võ quan được phong tới chức Ôn Như Hầu, ông lại rất giỏi tinh thông thanh luật làm thơ đường luật và thơ song thất lục bát.
Tứ Đại Giai Nhân
Tình cờ lên mạng facebook rong chơi, thơ thẩn, thẩn thơ với nhân tình thế thái. Bỗng thấy tấm ảnh chụp nghệ sĩ ngâm thơ Trần Thu Hà với 3 người bạn gái, chắc là bạn học cùng lớp hay là bạn gái thuở thiếu thời hoa niên nở rộ. Những bông lan cuối thu để sắp sang mùa đông băng giá vẫn còn hương sắc nồng nàn như nuối tiếc những ngày xuân đã qua. Thu Hà cười bảo: Mọi người ơi! Đây là tứ đại giai nhân nè. Tôi thấy câu nói vô tình của Thu Hà hay hay ngồ ngộ, thấy lòng mình đang tràn trề hửng khởi mới gõ liền một mạch bài thơ “ Tứ Đại Giai Nhân“. Cứ tưởng chỉ là tếu táo cho vui không ngờ đọc lại và hôm nay được nghe Thu Hà diễn ngâm mới giật mình thì ra bài thơ ngẫu hứng của mình cũng da diết tình tứ ý nghĩa ra phết.
Sầu Ly Ai Oán (5)
Sầu Ly Ai Oán của tôi viết theo thể thơ lục bát còn rất dài, nhưng nghệ sĩ Thu Hà chỉ ngâm đến băng video số 5 thôi thì dừng lại không muốn ngâm tiếp nữa. Vì các đoạn sau toàn tả cảnh đâm chém máu me đầm đìa như trong kiếm hiệp. Mới đầu tôi chỉ nghĩ bụng mình làm một cuộc kim thiền thoát xác, hồn Trương Ba da hàng thịt. Nghĩa là tôi tự hóa thân mình vào nàng công chúa hay hoàng thái hậu Ngọc Hân để gọi hồn chồng là vua Quang Trung Nguyễn Huệ về, nghĩa là tôi phải đóng làm 3 vai diễn: Lu Hà, Ngọc Hân và Quang Trung. Trong thơ tôi phải thể hiện cái khí phách của Quang Trung, cái dịu hiền nhân hậu của Ngọc Hân, tôi phải tự thăng hoa tâm hồn thể xác tôi sao cho thật ướt át êm ái trong mộng như sảy ra ở ngoài đời thật.
Sầu Ly Ai Oán (4)
Thiết tưởng tâm hồn chúng ta lẽ naò lại chai sạn không thể rung cảm mà không choáng ngợp chìm đắm trong lời thơ, giọng ngâm của Thu Hà, trong tiếng nhạc nền sầu thảm bi ai oán hận như người cung nữ trong cung cấm hay người thiếu phụ chờ chồng trong hai tác phẩm kinh điển Cung Oán Ngâm Khúc và Chinh Phụ Ngâm ở video số 3. Thơ và ngâm thơ như thế mà vẫn còn chê thì không biết như thế nào mới là hay? Ai có thể đủ trình độ tài năng để định gía chung cho tiêu chuẩn nghệ thuật? Bây giờ mời các bạn nghe tiếp video số 4 của Thu Hà, nhẩn nha dừng lại để đọc những lời bình giảng của tôi về ý nghĩa của những câu chữ trong thơ. Tôi chỉ tập trung vào những chữ những câu mà tôi cho rằng khó hiểu để Thu Hà và mọi người thẩm thấu hết cái hay vẻ đẹp của chữ viết và tiếng nói Việt Nam. Tôi không như nhạc sĩ Trịnh Công Sơn tuyên bố thẳng thừng nhạc ông ta viết ra cấm hỏi ý nghĩa :
Sầu Ly Ai Oán (3)
Bây giờ các bạn lại cùng tôi nghe tiếp theo băng video thứ 3. Sầu Ly Ai Oán được Thu Hà diễn ngâm. Tôi phải ôm bụng mà cười khi thấy Thu Hà tranh cãi với một người về tôi là Nam Hay Nữ? Thu Hà cứ một mực tôi là Nam còn người kia nghi tôi là Nữ. Tôi không tin người kia nghi tôi là nữ mà chỉ giả vờ khen tôi lấy lệ rồi mượn gió bẻ măng vì Nam gì mà mang tên Nữ? Lu Hà rõ ràng là tên con gái.
Sầu Ly Ai Oán (2)
Nghe tiếp theo video thứ 2, Sầu Ly Ai Oán được Thu Hà diễn ngâm, tôi nghe mà rưng rưng nước mắt. Tôi thương cho dân tộc Việt Nam, thương cho nỗi bất hạnh của bao kiếp phận hồng nhan tài hoa bạc mệnh cổ kim xưa nay từ công chúa Huyền Trân, nữ nghi học sĩ Nguyễn Thị Lộ, thương cho vua Quang Trung yểu mạng và thái hậu Ngọc Hân lẻ loi giữa nơi hang hùm nọc rắn. Tôi miên man sầu tưởng về những vần thơ lục bát về những tình tiết tôi mô tả trong thơ.
Sầu Ly Ai Oán (1)
Sầu Ly Ai Oán một bài thơ lục bát dài viết theo thể trường ca bi oán phỏng theo tâm trạng bà Bắc Cung Hoàng Hậu Lê Ngọc Hân khóc chồng là vua Quang Trung Nguyễn Huệ. Bà Lê Ngọc Hân đã viết bài thơ song thất lục bát dài bằng chữ nôm với tên đề: “Ai Tư Vãn“. Tôi tạm giải nghĩa nôm na : Ai là ai oán, tư là riêng tư, vãn là than vãn.
Bài thơ khóc chồng cũng là một bản điếu văn đọc trước bài vị linh cữu vua Quang Trung.
Trong lịch sử Việt Nam có hai người khóc mà thành thơ. Đó là trường hợp anh chàng vệ quốc đoàn Hữu Loan khóc vợ được tôi miêu tả bằng bài thơ song thất lục bát dài. Tôi xin chép lại toàn bộ ra đây. Vì thấy tâm trạng nàng Ngọc Hân và chàng Hữu Loan rất giống nhau. Cả hai không chủ ý làm thơ mà chỉ vì do quá thương cảm đớn đau mà nghẹn ngào khóc ra thơ. Một người khóc vợ và một người khóc chồng
Trời em ngâm hay qúa. Anh nghe mà thấy cay cay khoé mắt bởi câu thơ mà chính tự anh tay viết ra:
“Trần gian sao lắm điêu linh
Cánh bèo trôi nổi phận mình về đâu?“
Cuôc đời này thật là vô thường, ngắn ngủi như kiếp phù du bèo bọt, một tiếng trống đưa ma là kết thúc tất cả vui buồn giận hờn nuối tiếc khổ hạnh. Hành trang ta mang theo về thế giới bên kia vẫn chỉ là hai bàn tay trắng, có chăng chỉ là những kỷ niệm thơ ca du duơng cùng với tiếng gió, sóng gào, biển động, mưa rơi, thác đổ, suối reo. Tiếng vọng của âm thanh hang đá lạnh lẽo hoang vu.
Cám ơn em gái nhiều lắm. Thật là một hiện tượng cảnh giới tâm linh ngâm thơ tuyệt vời.
“Tình Yêu Của Lính“
cảm xúc bản nhạc của Minh Kỳ & Huy Cường
Khi nghe bài hát:“Ai Nói Với Em“ của nhạc sĩ Minh Kỳ và Huy Cường được rất nhiều người hát tôi rất lấy làm xúc động về trái tim và tấm lòng người lính hai vai nặng gánh ân tình giữa non sông đất nước cha mẹ giống nòi dân tộc và tình yêu đôi lứa. Tình yêu của những người lính không ích kỷ hẹp hòi hay mang nhiều khổ đau như nàng Kiều phải bán mình chuộc cha, bên tình bên hiếu bên nào nặng hơn. Vì tình yêu lớn lao như sông dài biển rộng dù cho có phải xả thân hy sinh về tổ quốc họ cũng cam lòng. Hồn tử sĩ vi vu gió thổi sáng tỏ cùng trăng sao và lịch sử
Bài thơ: “Đàn Oán Cung Sầu“ tôi sáng tác cảm xúc có được nhờ bởi tại lời nhạc của nhạc sĩ Mặc Thế Nhân, bởi giọng ca tiếng đàn của các nam nữ ca sĩ và nhạc công. Thơ cảm xúc là cả một thế giới tâm hồn tinh thần trí tuệ bao la, như trước vẻ đẹp tuyệt mỹ của một cô gái, trước vẻ đẹp thiên nhiên hùng vĩ v.v...Thi sĩ Lý Thái Bạch cách đây khoảng 1256 năm trước sắc đẹp lộng lẫy quý phái đài trang của nàng Dương Qúy Phi trong vườn hoa đào mà cảm tác ra bài thơ Thanh Bình Điệu:
“Vân tưởng y thường, hoa tưởng dung
Xuân phong phất hạm, lộ hoa nùng
Nhược phi quần ngọc sơn đầu kiến,
Hội hướng giao đài nguyệt hạ phùng “
Dịch là :
“Mây vờn như áo, hoa như mặt
Sương đượm hơi xuân, lướt bóng hoa.
Quần ngọc đầu non bằng chẳng thấy,
Cung giao ngỡ tưởng bóng trăng tà “
Bài thơ: “ Ta Phải Xa Nhau “
Ta phải xa nhau, thơ tôi cảm xúc theo nhạc phẩm của nhạc sĩ Nhật Ngân được nhiều ca sĩ hát. Tôi xin tránh miên man bình luận về nội dung bài hát của Nhật Ngân. Các funny âm nhạc có thể tự tìm trên youtube với nhan đề “ Trách Ai Vô Tình“. Tôi chỉ chú trọng bình giảng ý nghĩa các câu chữ cần thiết của bài thơ mà tôi sáng tác may mắn được cô Thu Hà diễn ngâm.
“Thôi đành ta phải xa nhau
Còn đâu xao xuyến bạc màu ái ân
Ngậm ngùi chi nữa thế nhân
Nhìn dòng nước chảy tần ngần ngẩn ngơ“
Bài thơ: “Hoàng Hôn Màu Tím” và “ Thương Người Em Gái Miền Trung “
Nhạc sĩ Anh Bằng viết bản nhạc “ Chuyện Hoa Sim “ phổ từ trích đoạn thơ Hữu Loan, được nhiều người hát. Tôi nghe thấy hay mủi lòng mà cảm hứng thành bài thơ “Hoàng Hôn Màu Tím“. Nghệ sĩ Thu Hà ngâm tuyệt vời quá. Chính tôi là tác gỉa bài thơ mà cũng thấy cay cay sống mũi rơm rớm nước mắt. Thật tình tôi nghe ngâm thơ mà nao nao cả lên. Thơ tôi viết theo thể song thất lục bát. Giọng ngâm theo cung điệu trầm bổng réo rắt thê lương, như nước suối chảy, biển gào gió thổi lại có lúc tí tách như hạt mưa rơi mà đau lòng xót dạ.
"Nhật Nguyệt Nhớ Thương" và "Lòng Tự Hỏi Lòng".
Lâu lắm không thấy Thu Hà ngâm thơ anh. Hôm nay em ngâm bài “Nhât Nguyệt Nhớ Thương“ cảm hứng từ bài hát “Nhớ Nhau Hoài”. Anh Lu Hà rất vui và xúc động. Chắc chắn anh sẽ viết một bài bình giảng hay theo khả năng và sự cố gắng của anh. Biết đâu đấy nhỉ? Trời biết, đất biết, qủy thần biết, lương tâm con người biết. Anh hy vọng một ngày nào đó bộ giáo dục Việt Nam sẽ thu lợm tất cả những bài bình giảng thơ của anh để làm thành một giáo trình giảng dạy cho các trường trung học đại học về văn chương. Đối với thơ người khác làm thì anh viết bài bình thơ để bình gía bài thơ khen chê rõ ràng minh bạch. Còn thơ anh làm thì viết bình giảng, mục đích không phải tự khen thơ mình hay mà giảng giải lại từng câu chữ từ trong trái tim tâm hồn cảm xúc của mình.
Nữ thi sĩ Giang Hoa mới sáng tác bài thơ và được Thu Hà ngâm ngay. Tôi nghe ngâm và đọc lời bài thơ rất thú vị và cũng từ bài thơ 7 chữ viết theo lối thơ mới tứ tuyệt trường thiên không đối câu đối chữ mà cảm hứng ra bài thơ song thất lục bát. Thơ Giang Hoa tôi xin miễn bình giảng có thể sau này viết một bài bình luận. Tôi xin bình giảng riêng bài Hồn Trinh Bướm Trắng của tôi thôi. Mục đích giảng giải ý nghĩa câu chữ và cảm xúc của tôi về bài thơ này.
Thu Sầu Trên Mắt Lệ
Em về nhặt vội lá sầu rơi
Ở đó chiều thu úa rụng rồi !
Muổn hỏi vì sao buồn lạc lối
Hay là hồn vẽ nét chơi vơi
Ta gom hết sắc sầu rơi muộn
Lã chã giọt tình gợn mắt tôi
Trộn lẫn nỗi niềm theo những tháng
Hồn trăng vỡ vụn rớt bên đồi
Hứng giọt sương tràn gió lất lay
Trăng xưa vắng vẻ úa thu gầy
Vô hư theo gió lời tâm sự
Rơi khẽ chùng nào lá có hay
Máu lệ khô trào cạn ở tim
Đèn khuya hắt bóng mãi hoang tìm
Tịch liêu khói quyện hồn sao lạ
Bóng dáng xưa mờ bặt cánh chim
Em trộn lẫn tình theo khói lãng
Hồn sương lạc trốn mất đâu rồi
Ta nghe trong gió lời thương xót
Trải ánh trăng vàng dĩ vãng trôi
Ta uống hồn mình trong khát vọng
Uống tình sầu nhốt cả vào tim
Uống bầu thơ cạn dư âm cũ
Để giết hồn ta với nỗi niềm
Đêm lầm lụi con đường nghiệt ngã
Lặng lẽ cô đơn đổ bóng mờ
Vạt khói sương lòng sao buốt giá
Gom sầu tức tưởi nhốt vào thơ ...
22.04.2017 Giang Hoa
Hồn Trinh Bướm Trắng
Cảm khái thơ Giang Hoa: Thu Sầu Trên Mắt Lệ
Nhà thơ Nguyễn Bính ngay từ năm 1940 cũng
có viết bài thơ “Viếng Hồn Trinh Nữ“ theo lối thơ mới 7 chữ dài 18 khổ 72 câu tôi xin trích dẫn lại
2 khổ thơ:
“…Sáng nay vô số lá vàng rơi,
Người gái trinh kia đã chết rồi!
Có một chiếc xe màu trắng đục,
Hai con ngựa trắng xếp hàng đôi”
Và“…Tôi với nàng đây không biết nhau,
Mà tôi thương tiếc bởi vì đâu?
Mỹ nhân tự cổ như danh tướng,
Bất hứa nhân gian kiến bạch đầu"
Bài thơ này được Trịnh Lâm Ngân phổ
nhạc, Dạ Hương trình bày thu âm trước năm 1975 ở Miền Nam.
Một lần Nguyễn Bính cùng Vũ Trọng Can đang
đứng ở nhà số 20 phố Hàng Ngang Hà Nội, thấy có một đám ma đi qua. Người ta nói đó là đám
tang một cô gái mới 16 tuổi đẹp nhất phố Hàng Đào, ai cũng xuýt xoa thương tiếc. Nhìn những cỗ xe tang
trắng, đôi ngựa trắng, vòng hoa trắng, và những khăn xô trắng... đầy đường, hai nghệ sĩ rất xúc động.
Chiều, Vũ Trọng Can làm xong một bài thơ đưa Nguyễn Bính xem, Bính không nói gì. Hôm sau, Nguyễn Bính đưa bài thơ của mình cho Can xem, đó là bài "Viếng hồn trinh nữ". Can bèn rút túi áo, xé bài thơ mình và nói:
- Ngày xưa Lý Bạch không làm thơ vịnh lầu Hoàng Hạc vì trước đó đã có thơ của Thôi Hiệu rồi. Nay có bài thơ của cậu thì thơ mình nên xé đi! Cả bài đều hay, nhưng mình thích nhất mấy câu:
"Có một chiếc xe màu trắng đục,
Hai con ngựa trắng bước hàng đôi.
Đem đi một chiếc quan tài trắng,
Và những vòng hoa trắng lạnh người.
Theo bước, những người khăn áo trắng,
Khóc hồn trinh trắng mãi không thôi..."
Kể cũng là một chuyện biết người biết mình, bởi đánh giá thơ mình thường
rất khó.
Theo tôi Nguyễn Bính là một tài năng thơ cự phách trong hàng ngũ các vị đàn anh, bậc
tiền bối thời tiền chiến. Nguyễn Bính mồ côi mẹ, vì nhà nghèo nên không được cắp sách đến
trường như trẻ con cùng trang lứa trong làng. Ông biết đọc và biết viết do nhờ cha và chú thay phiên nhau dạy
bảo. Nên trình độ văn hóa của Nguyễn Bính không biết nên xếp vào bậc nào hết bậc tiểu học hay
trung học?
Nhưng thơ thì qủa thật là uyên bác thông thái vô cùng. Hà mỗ xin chắp tay cúi đầu
cẩn bái trước vong linh hương hồn ông. Nguyễn Bính rất nhạy cảm với thần linh cách cảm, linh hồn con người.
Vậy linh hồn là gỉ? Từ: linh hồn, thường được sử dụng với chữ tinh thần, thể phách và được
coi là thực thể hữu hình vô tận. Bản chất của cuộc hành trình phiêu diêu của các linh hồn sau khi chết
và cho dù đó là một ý thức sau khi chết là câu hỏi mà nhiều người trong chúng ta suy nghĩ, khi chúng
ta nghĩ về khả năng xảy ra một cuộc sống sau khi chết.
Hồn và xác là hai thực tế đối lập. Thân xác
chỉ là cái túi chứa đựng linh hồn người ta. Thân xác có thể ô uế nhơ nhớp nhưng linh hồn thì tinh
khiết trinh tuyết vô cùng dù là hồn người đàn ông hay đàn bà.
“Em lại trở về trăng vàng võ
Thăm hàng dương liễu, mộ xanh rờn
Tà huy đom đóm chập chờn
Phiến sầu hoang dã tủi hờn bước chân“
Rõ ràng 4 câu mở đầu tác gỉa
đã cho ta biết sơ qua tình tiết câu chuyện tình buồn oan trái được viết thành thơ. Một thiếu phụ còn
rất trẻ đi thăm mộ người chồng đã quá cố. Cũng như với Giang Hoa thì đối với nữ thi sĩ Mai Hòai
Thu ngay từ năm 2012 tôi đã cảm xúc thơ thành 2 bài song thất lục bát và 2 bài lục bát:
Cát Bụi Hồng Trần
Chiều Đà Lạt hương hồn ảm đạm
Em trở về thăm thẳm hang sâu
Sương rơi ướt đẫm mái đầu
Hàng thông gió lộng nương dâu nhạt mờ...
Đồi sim tím nấm mồ cỏ dại
Cánh đồng hoang tê tái lòng em
Vẳng nghe khúc nhạc êm đềm
Dương cầm Thánh lễ từng đêm não nề...
Hồn phiêu lãng bốn bề mưa gió
Có biết chăng thiếu phụ lang thang
Chiều nay câm lặng bẽ bàng
Bước chân nằng nặng dở dang lỡ làng...
Thế là hết thiên đàng mộng tưởng
Cõi trần gian âm hưởng đớn đau
Từng xuân héo uá phiến sầu
Âm dương đôi ngả biết đâu nẻo về...
Nay chẳng được vỗ về an ủi
Một mình em thui thủi anh ơi!
Bao nhiêu ân ái một thời
Tan vào dĩ vãng nưả đời đắm say...
Dòng nước chảy đắng cay biền biệt
Giọt châu sa thống thiết bi ai
Nghẹn ngào thổn thức Chương Đài
Thương cho cành liễu canh dài mưa chan...
cảm tác thơ Mai Hoài Thu: Anh Đi Rồi...
26.11.2012 Lu Hà
Gió Mây Não Nùng
Cảm xúc thơ Mai Hoài Thu: Anh Đi Rồi
Một ngày Đà Lạt mưa thu
Hàng thông tầm tã âm u gió luà
Bên đồi ma chướng lờ mờ
Đường dài quán cũ xót xa sụt sùi
Dương cầm thánh thót ngậm ngùi
Lòng em tê tái dập vùi trời ơi!
Buồn sao anh đã đi rồi
Còn ai dạo khúc tình người men say
Lang thang giọt lệ đắng cay
Chiều hoang biền biệt vơi đầy nỉ non
Bước đi nằng nặng trào tuôn
Mưa càng ảm đạm nỗi buồn sầu đưa
Đi tìm hạnh phúc nơi đâu
Mong manh bọt biển nhạt nhoà hồn ma
Anh giờ yên giấc mộ sâu
Âm dương cách trở mịt mù trùng khơi
Đường tình đôi ngả xa xôi
Gần nhau chẳng được chơi vơi mái đầu
Lững lờ nước chảy về đâu
Lá vàng rơi rụng chân cầu xa bay
Lầm rầm khấn nguyện ai hay
Nghẹn ngào thổn thức gió mây não nùng
Em về trở lại quê hương
Khói nhang nghi ngút đoạn trường xanh xao!
11.3.2012 Lu Hà
Chiều Thu Vắng Anh
Cảm tác thơ Mai Hòai Thu" Anh Đi Rồi "
Em đã đến hồn chờ tha thiết
Muà thu về Đà Lạt buồn thiu
Hàng thông lả ngọn đìu hiu
Gió vờn mây xám một chiều hoàng hôn...
Quán cũ vắng bước chân ríu lại
Tiếng dương cầm thánh lễ vọng xa
Lòng em tê tái đớn đau
Hỡi ai vuốt mắt mái đầu xanh xanh....?
Giọt sương nhỏ trời xanh thăm thẳm
Em lang thang thơ thẩn đồi hoang
Ngậm ngùi câm lặng bàng hoàng
Cô đơn lặng lẽ nỗi lòng sầu tư...
Tìm đâu nưã bốn muà cỏ uá
Cuộc tình say trắc trở gian truân
Mảnh mai tơ liễu trần gian
Nhạt nhoà bọt biển ái ân dập vùi...
Anh yên giấc đuà vui gió thổi
Dưới mồ sâu đắm đuối xa xôi
Giờ đây em vẫn lẻ loi
Âm dương cách trở chơi não nề...
Hết ân hận môi kề má cận
Lá thu rơi lận đận về đâu?
Hững hờ dòng nước dưới cầu
Túi thơ lả lướt một bầu trăng suông...
Hồn thổn thức bạn cùng năm tháng
Với gió trăng bảng lảng trời mây
Để em nuốt lệ đắng cay
Mang lòng hoài niệm đêm nay rã rời...
Nhìn xa thẳm tả tơi ảm đạm
Trời hôm nay lạnh thấm thấu xương
Vắng tanh lối cũ tê lòng
Tiếng ai văng vẳng hồn hoang vương sầu
Đẫm sương áo phai màu son phấn
Cõi thinh không lấn bấn xót xa
Thuyền tình trôi dạt đêm thâu
Cuộc đời tan nát âm u biển hồ...
Đã gom nưả thu sầu rụng lá
Xa thật rồi vàng đá phôi phai
Ngàn năm sợi nhớ vương dài
Đêm mưa tầm tã canh dài vắng anh...
Mưa nhoà lối vườn xanh rêu phủ
Mưa thấm đầy huyệt mộ chôn sâu
Anh nằm co quắp thiên thu
Em buồn trăn trở ta bà khổ đau...
Nghe nhịp thở lắng sâu hồi hộp
Trái tinh cầu theo kịp thời gian
Hoang vu mộ vắng khóc than
Điệu đàn giun dế ca luân mãi hoài
Nghe cao vút muôn loài thúc giục
Đời lữ hành lạc bước bốn phương
Hôm nay Đà Lạt quê hương
Lòng buồn rười rượi bi thương não nùng!!!
14.1.2012 Lu Hà
“Nghe gió hú phong trần dầu dãi
Trải mấy thâu tê tái cõi lòng
Sông quê chẳng đổi thay dòng
Bên bồi bên lở long đong sớm chiều“
Tả nỗi lòng qủa phụ phải nặng gánh phong
trần long đong vất vưởng xuôi ngược tìm kế mưu sinh
“Bến đò vắng cô liêu buồn bã
Hạt sương rơi lã chã mái đầu
Kìa ai thổn thức chân cầu
Hàng cây phượng vĩ bóng câu vội vàng“
Tự thơ đã nói lên những gì
rồi, tôi miễn giài thích nhiều, trừ những chữ dùng từ chữ Tàu phiên âm sang tiếng Việt như “ bóng
câu“ chẳng hạn. Câu có nghĩa là vó ngựa phi nhanh nước kiệu. Bóng con ngựa chạy ngang qua cửa sổ rất nhanh,
không thể nhìn thấy rõ ràng, ví đời người trôi qua cũng nhanh như thế. Thật là phù du ngắn ngủi.
“Tình lận đận dở dang khúc nhạc
Cả một thời phó thác cho nhau
Nguyện thề anh trước em sau
Nụ hôn nồng thắm trầu cau pháo hồng“
Mô tả cảnh nhân duyên tương phùng đêm
tân hôn năm nào.
“Đêm hợp cẩn tổ tông họ mạc
Chén kim bôi đàn hạc thâu canh
Bâng khuâng loan phụng trúc mành
Hồn trinh phảng phất kinh thành mù sương“
Trong phong tục hôn nhân truyền thống của người
Việt nói riêng, người phương Đông nói chung, có tục “hợp cẩn giao bôi” - một trong những nghi thức quan
trọng, được gửi gắm nhiều ước vọng hòa hợp, giao thoa, sinh chồi nảy lộc. Câu hỏi đặt ra: “cẩn” là cái gì? Vì sao là “hợp cẩn”? Trên thực tế, chiếc “cẩn”
là một nửa thân vỏ quả bầu hay gọi là hồ lô khô dùng thay thế cho bôi, cốc đựng rượu khi tiến hành
nghi lễ. Nhất bái thiên địa, nhị bái cao đường, phu thê tam bái là lúc luồn tay nhau uống rượu giao bôi.
“Thương bướm trắng khói hương dời bỏ
Miền gía băng lầm lỡ tha phương
Để hoa tàn lụi thê lương
Nam Kha hẹn gặp mạch tương ưu phiền“
Lối thơ tượng trưng dùng hình ảnh con bướm
trắng tả linh hồn người chồng giống như Trang Sinh hồ điệp.
“Trang sinh hiểu mộng mê hồ điệp
Vọng đế xuân tâm thác đỗ quyên”
Có lần Trang Chu tức Trang Sinh nằm mộng thấy
mình hóa bướm vui vẻ bay lượn, mà không biết mình là Chu nữa, rồi bỗng tỉnh dậy, ngạc nhiên thấy mình
là Chu. Không biết phải mình là Chu nằm mộng thấy hóa bướm hay là bướm mộng thấy hóa Chu.
Hoa tàn
chỉ cảnh ngộ gúa phụ, phấn son phai nhạt. Nam Kha theo tích chuyện bên Tàu. Thuần Vu Phần nằm mộng thấy đến nước Hòe An. Thuần được vua Hòe An cho vào bái yết.
Thấy Thuần tướng mạo khôi ngô, nên gả công chúa cho làm phò mã và đưa ra quận Nam Kha làm quan Thái
thú. Vợ chồng Thuần sống một cuộc vương giả, cực kỳ sung sướng thì bỗng có giặc kéo đến vây
quận Nam Kha. Thuần đem quân chống cự. Giặc đông mạnh, Thuần thua chạy. Quân giặc vây thành đánh phá. Công
chúa nước Hòe An, vợ của Vu Phần chết trong đám loạn quân.
Thuần Vu Phần đem tàn quân về kinh đô tâu lại vua cha. Nhà vua nghi kỵ Thuần đã đầu
hàng giặc, nên tước hết phẩm hàm, đuổi về làm thường dân. Thuần oan ức vừa tủi nhục, khóc lóc
bi thương... Vừa lúc ấy thì Thuần chợt tỉnh dậy, thấy mình nằm dưới gốc cây hòe, trên đầu một
nhành cây hòe hướng về phía nam. Cạnh Thuần lại có một ổ kiến lớn. Bầy kiến kéo hàng đàn hàng
lũ trèo lên cây hòe.
“Đời nghiệt ngã thuyền quyên chiếc bóng
Hạt mưa ngâu khỏang trống bao la
Chập chùng sóng vỗ hải hà
Âm dương đôi ngả quê nhà ta đâu?“
22.4.2017 Lu Hà
Câu kết tả sự chia cắt đứt duyên tơ trần, nợ đời trút bỏ,
tào khang đôi ngả âm duơng cách biệt, kẻ sống người chết đọan trường phân ly. Linh hồn người chồng
phiêu diêu nơi miền cực lạc hay chấp chới bên cầu Nại Hà chờ uống bát canh lãng quên hay hóa thành thân
cò kiếp vạc tung bay trên bầu trời không còn nhớ lại kiếp truớc quê nhà mình ở nơi đâu, bỏ lại
một đóa hồng nhan cô quạnh thâu canh, mưa ngâu tầm tã.
23.4.2017 Lu Hà
Kể từ khi Chúa sinh ra loài người, trái tinh cầu của chúng ta phân ra phương Tây và phương Đông. Kỳ lạ thay phương Tây lại là quê hương của các văn nhân hiền triết, xứ sở này rất ưa chuộng hâm mộ nhân tài. Rất hiếm hoi ai đó vì văn hay chữ tốt uyên bác thông thái về học thuật mà bị nguy hiểm đe dọa đến tính mạng. Còn phương Đông bản tính con người bần tiện, tiểu nhân nhung nhúc như giòi bọ. Sĩ tử làm thơ viết văn phải tránh dùng chữ trùng với tên nhà Vua, với họ mạc cụ kỵ mấy đời của nhà Vua và Hoàng Hậu.
Phần khúc ca Hồ Trường của ông Nguyễn Bác Trác tôi xin miễn
trích dẫn, tôi xin bình giảng ngay nội dung bài thơ của tôi cảm khái ra thành “Giọt Lệ Canh Thâu“
Thơ
viết theo lối tứ tuyệt trường thiên không đối câu đối chữ, tôn trọng niêm luật như thơ đường.
Ta thường gọi là thể thơ mới 7 chữ mà các vị đàn anh thời tiền chiến như Tản Đà, Nguyễn Bính
hay làm.
Giọt Lệ Canh Thâu
Cảm khái từ khúc ca của Nguyễn Bá Trác: Hồ Trường
Giọt lệ canh thâu tức là giọt nước mắt chảy dài suốt năm canh. Về thời gian người Á Đông thường chia đêm 5 canh, ngày 6 khắc.
“Bậc trượng phu gan tày thế sự
Chí can thường lạc thủy tha phương
Phong trần kẻ sĩ mang hài cỏ
Cật ngựa thanh gươm đẫm áo sương“
Hồ Trường là một thi phẩm của ông Nguyễn Bá Trác viết vào đầu thế kỷ 20. Ông
từng theo Cụ Phan Bội Châu trong phong trào Đông Du và hưởng ứng phong trào Đông Kinh của Cụ Phan Châu Trinh. Từng
làm quan dưới triều vua nhà Nguyễn.
Ông là chủ bút phần Hán Văn của tờ Nam Phong do quan đại
thần Phạm Quỳnh sáng lập. Sau thôi làm ở báo Nam Phong, ông vào Huế làm Tá lý Bộ Học và
lần lượt trải qua các chức vụ: Tuần vũ Quảng Ngãi, Thị lang Bộ Binh, Tổng đốc Thanh Hóa, Tổng đốc Bình
Định.
Bài thơ lục bát“ Giọt Sầu Em Gửi Cho Ai“ của tôi viết tặng nhà thơ kiêm nhạc
sĩ Mai Hoài Thu đã được ca sĩ Nguyễn Đông trình diễn theo tôi là rất thành công.
Thơ lục bát
phổ theo nốt nhạc Tây được giọng nam ca sĩ hát theo cung điệu trầm buồn là tổng hợp của các làn điệu
nhạc nhẹ, nhạc vàng, ngâm thơ tao đàn. Tôi nghe như tiếng nỉ non ai oán sầu bi kiểu cung oán ngâm khúc và
trinh phụ ngâm, âm điệu thật là buồn . Thơ nhạc Việt Nam phải buồn mới đạt yêu cầu. Thơ tình phải
buồn nhạc tình phải buồn gịọng hát phải buồn thì mới đáng gọi là nhạc vàng theo kiểu mẫu mà
các nhạc sĩ miền Nam sáng tác trước năm 1975.
Hãy Sống Sao Cho Đẹp
cảm xúc từ những danh ngôn trên một clip
Phải sống sao cho đẹp, cho khỏi xót xa ân hận
vì những năm tháng đã sống hoài sống phí. Nói như Nietzcher là sống như cỏ cây gỗ mục, nên ông
có cảm giác buồn nôn. Con người quá nặng về sinh tồn, tồn tại và hưởng thụ mà quên mất cái căn
bản là hiện sinh, dấn thân và sáng tạo không ngừng để phân biệt con người khác loài cầm thú và
những vật vô tri vô giác không có linh hồn .
Các bậc đàn anh thời tiền chiến có một nét giống nhau là thích làm
thơ 7 chữ, Nguyễn Bính và Thâm Tâm là tiêu biểu. Xuân Diệu, Hàn Mạc Tử, Vũ Hoàng Chương , Hồ Dzech ngoài
7 chữ ra thường là thơ 8 chữ. Theo tôi thơ 8 chữ dễ viết hơn nên phái nữ thời nào cũng rất hăng hái
thể thơ này. Riêng Tản Đà thì kiểu nào cụ cũng chơi, qủa là một tay lợi hại cự phách trong làng
thơ. Không phải là hậu sinh khả úy. Tôi may mắn sinh sau nên được thừa hưởng phần nào gia tài các bậc
tiền bối để lại, tha hồ mà học tập . Nhưng thật lòng tôi cũng hơi chê các bậc tiền bối còn coi nhẹ
thơ lục bát và hình như không thấy cái cao siêu, bác học, siêu hình huyền diệu của thơ song thất lục
bát?
Cảm ơn cô Thu Hà đã ngâm thơ Thâm Tâm và thơ của tôi. Thâm Tâm viết 5 khổ 20 câu thơ
7 chữ, tôi cũng nhờ lực hấp dẫn của vũ trụ thông minh mà cảm dịch ra thơ lục bát cũng 5 khổ 20 câu ý
lời tâm trạng hoàn toàn khác nhau. Phần thơ Thâm Tâm tôi miễn bình giảng, mà chỉ chú trọng bình giảng
giải thích ý nghĩa từng câu chữ bài thơ tôi viết ra thôi.
Kham Nhẫn Lạ Thường
Kính tặng Sư Thích Minh Tuệ
Lắm chiêu trò dàn dựng
Ai thực sự đứng ra
Các trang mạng gần xa
Đánh phá Sư Minh Tuệ
Cố thi sĩ Đinh Hùng viết bài thơ 7 chữ “ Gặp Nhau Lần Cuối“ 7 khổ 28 câu. Tôi cảm dịch sang thể thơ song thất lục bát có rút ngắn lại còn 6 khổ 24 câu. Thời thi sĩ Đinh Hùng là thời kỳ thơ mới phát triển, các vị thi sĩ nhà ta có xu hướng biến đổi thơ đường luật thất ngôn bát cú hay tứ tuyệt thành thể thơ 7 chữ trường thiên không cần đối câu đối chữ nữa để tả tình. Có sự lạ xuất hiện thêm thơ 8 chữ nhưng song thất lục bát thì lại viết rất ít là một điều đáng tiếc. Thơ song thất lục bát rất hợp với lối ngâm thơ tao đàn. Có lẽ song thất lục bát làm ra là để ngâm nga. Thật là tôi có duyên may mới gặp cô Trần Thu Hà trên cõi đời này, cô ta lại có sở trường về ngâm thơ, riêng thơ song thất lục bát rất hợp với âm điệu Huế. Nghe sao mà réo rắt thanh cao thế, chả khác chi nơi cung đình vua chúa phong lưu đài các ngày xưa vậy.
Thâm Tâm viết bài thơ “Dang Dở “gồm 11 khổ tức 44 câu thể thơ 8 chữ. Còn tôi từ cái hồn thơ của Thâm Thâm chuyển dịch sang tâm hồn tôi thành bài thơ song thất lục bát cũng 11 khổ tức 44 câu. Nhưng tâm trạng khí khái hoàn toàn khác nhau, một Thâm Tâm xót xa nuối tiếc hận tình mà muốn trút hết oán thù vào đầu kẻ thù xâm lược. Thời đó là người Pháp đây? Thâm Tâm muốn làm một Kinh Kha nơi chiến địa vì thất tình mà đổ cho là số kiếp nên thà chết quách đi cho rảnh.
Để tri ân Thu Hà đã diễn ngâm và cũng là muốn làm món qùa kỷ niệm cho những ai thực lòng mến mộ. Tôi sẽ bình giảng bài thơ “Đêm Mưa Sầu mộng“ mà tôi phỏng dịch cảm hứng từ thơ cố thi si Đinh Hùng bài: “ Chớp Bể Mưa Nguồn“. Để tránh hiệu ứng nhàm chán, nên Đinh Hùng viết 8 khổ thơ mới 7 chữ thì tôi rút ngắn lại còn 6 khổ thơ song thất lục bát.
Ý lời hoàn toàn khác với Đinh Hùng. Ví như tâm hồn tôi đã hấp
dẫn linh hồn Đinh Hùng trong vũ trụ biển cải nỗi niềm suy tư của anh thành của tôi. Trời phú cho dân tộc Việt
Nam ta có Thơ song thất lục bát, Thơ lục bát, làm ra là để ngâm nga. Thơ 8 chữ hay 5 chữ cũng rất dễ ngâm.
Riêng thơ 7 chữ với những bài chừng 20 câu tới 28 câu ngâm là thú vị nhất. Những bài dài quá sẽ
gây hiệu hứng nhàm chán bởi lối gieo vần đều đều của đường thi. Theo tôi người ngâm sẽ rất mệt
mỏi, cảm thấy đôi chút khó khăn. Tôi thấy có nhiều người ngâm cả thơ đường của bà Hồ Xuân
Hương, đành rằng thơ bà thâm thúy lắm ý nghĩa hay. Nhưng những bài vịnh cái quạt, vịnh anh lính thú
vân vân nữ sĩ có ý bỡn cợt cả bộ phận sinh dục đàn ông đàn bà mà các cô các mợ
ấy cũng ngâm nga. Theo tôi là vô duyên, nếu có ngâm nga thì để cho cánh đàn ông họ ngâm tếu táo
cho vui. Theo như các cụ nhà ta thì thơ đường làm ra vốn dĩ là để đọc. Nhưng ngày nay ở Việt Nam nhiều
bài thơ tả tình viết bằng đường thi ngâm nga cũng rất hay.
Phần thơ Đinh Hùng tôi để dành cho các
học gỉa uyên bác, các nhà bình thơ Việt Nam. Tôi chỉ muốn bình giảng, giảng giải ý nghĩa những câu
chữ thơ tôi sáng tác, coi là khó hiểu thôi, để giúp các bản thẩm thấu cái ý vị của thơ tình
yêu.
“Trường Tình Ca Hồn Ma Trinh Nữ“ của tôi gồm 37 khổ và 148 câu thơ song thất lục
bát, cảm dịch từ thơ 7 chữ cũng 37 khổ của Đinh Hùng bài: “ Trái Tim Hồng Ngọc“.
Tôi cảm hứng
từ linh hồn Đinh Hùng mà để nhập thần hấp dẫn sang linh hồn tôi, ý thơ ngôn từ có thể hoàn toàn
khác hẳn với Đinh Hùng. Bài thơ này theo trường phái tượng trưng siêu nhiên, siêu hình học, lạc vào
cảnh giới vô thức của tâm linh nhưng luôn theo một trình tự lo gic duy tâm biện chứng pháp. Thơ tả cảnh giới
thanh u của một âm hồn trinh nữ lần đầu trong đời tôi được nghe Thu Hà diễn ngâm. Vì thơ dài nên
Thu Hà đã diễn ngâm clip số 1 là 12 khổ 48 câu. Clip số 2 cũng 12 khổ 48 câu. Clip số 3 sẽ là 13 khổ 52 câu. Vậy
diễn ngâm tới đâu tôi sẽ theo sát bình giảng tới đó để tri ơn cô Thu Hà và giúp ích cho các
bạn muốn thưởng lãm tường tận ý nghĩa bản trường ca ma mị thú vị này.
Đinh Hùng viết bài “Hương“ bằng thể thơ mới 7 khổ 28 câu, còn tôi nhân đó cảm hứng sang bài thơ khác bằng thể song thất lục bát cũng 7 khổ 28 câu. Nếu các bạn có thời gian so sánh từng khổ từng câu cả hai bài thơ, sẽ thấy sự khác biệt nhau rõ rệt, ý lời câu chữ nhưng tâm hồn vẫn đồng điệu hòa nhịp cho nhau. Thơ song thất lục bát theo tôi là thể khó làm nhất. Anh phải từ cái nền móng cơ bản là thơ đường luật, thơ 7 chữ, thơ lục bát thật nhuần nhuễn mới nên bắt tay vào viết song thất lục bát. Nếu không anh sẽ lạc vận bởi vần trắc. Trong lịch sử thơ song thất lục bát có 2 vị đại tổ sư đó là tướng công Ôn Như Hầu Nguyễn Gia Thiều và nữ sĩ Hồng Hà tức Đoàn Thị Điểm:
Cũng vẫn theo thông lệ, tôi không bình giảng thơ cố thi sĩ Đinh Hùng. Bài
thơ “Giọt Máu Sao Trời“ tôi để dành cho các nhà bình thơ có sừng có mỏ ở Việt Nam, và anh viết
gì tôi cũng chẳng nhớ, chẳng trích đọan, chỉ biết rằng tôi đọc thơ anh một hai lần và sẳn từ cái
linh hồn đó còn vẩn vơ trong vũ trụ, tôi hấp dẫn lại nhờ cảm quan giác quan của mình và sáng tác ra
bài: “Nửa Gối Ân Tình“
. Các bạn nên nhớ rằng thời Đinh Hùng lối thơ mới 7 chữ rất thịnh
hành, do ảnh hưởng từ dòng thơ Đường Luật có từ hàng nghìn năm rồi. Tôi không muốn mang tiếng nhai
lại chữ, nên Đinh Hùng viết 7 chữ thì tôi lục bát, hay song thất lục bát. Nội dung ý nghĩa của hai bài thơ
có thể rất khác nhau, chỉ là từ cách nhập thể cộng hưởng linh hồn mà thôi.
Thật là tuyệt vời Thu Hà ngâm hai bài thơ của tôi: “ Anh Là Cơn Gío
Bay Qua“ và “ Nửa Gối Ân Tình“. Tôi nghe mà xúc động nao nao cả cõi lòng. Bài thơ thứ nhất viết
về một câu chuyện tình có thực của tôi khi đó tôi còn là một chàng trai 27 tuổi có yêu một cô
gái 19 tuổi và bài thơ thứ hai cảm dịch từ thơ Đinh Hùng cũng là một câu chuyện tình có thực của
anh. Để tri ân Thu Hà, tôi sẽ bình giảng hai bài thơ làm món quà tinh thần để lại cho hậu thế nhân
dịp năm Đinh Dậu làm kỷ niệm.
Anh Là Cơn Gió Bay Qua
“Anh đến với em như là cơn gió
Một thoáng qua bên suối lệ ê chề
Anh làm gió em theo làn mây trắng
Để ngàn thu nuối tiếc bến sông quê“
Tiếng Lòng
Cảm dịch từ thơ lục bát cuả Thâm Tâm: Trả Lời Người Yêu
Nghe Thu Hà ngâm mà
não nuột cả cõi lòng. Cả hai video liên tiếp từ một bài thơ dài 15 khổ 60 câu
“TiếngLòng“ của tôi, sáng tác từ năm 2010, thời gian đó tôi làm thơ song thất lục bát chưa điêu
luyện như bây giờ nhưng nghe giọng ngâm mà thấy lòng mình xao xuyến nôn nao quá. Tôi cảm dịch từ thơ cố
thi sĩ Thâm Tâm bài thơ lục bát:“ Trả Lời Người Yêu“. Cám ơn Thu Hà rất nhiều, theo tôi bài thơ
song thất lục bát này đuợc ngâm lênhay lắm đó, lâm ly chan chứa tình người như vậy, Bài thơ như
kể một câu chuyện tình buồn, mà thiên hạ vẫn còn chê bủng chê beo không ai muốn ngâm. Hôm nay được
Thu Hà ngâm tức là sau 7 năm từ khi tôi sáng tác ra, tuy đã đăng tải trên các trang mạng Internet. Bây nghe ngâm
về một câu truyện tình thú vị liêu trai lắm.
Đúng là ngâm thơ Tao Đàn. Đinh Hùng dưới suối vàng chắc hẳn sẽ ngậm cười. Ngày xưa ngâm thơ Tao Đàn là sáng kiến của cố thi sĩ Đinh Hùng người miền Bắc di cư vào Nam sau năm 1954 thường ngâm trên đài phát thanh Sài Gòn vào lúc nửa đêm để an ủi đồng bào xa quê hương. Bây giờ nối tiếp truyền thống xưa, Thu Hà lại ngâm thơ để an ủi đồng bào khắp 5 Châu Lục xa quê huơng tổ quốc. Lời ngâm vừa dứt nhưng thanh âm vẫn còn văng vẳng vang động sầu cảm trái tim tôi là tác gỉa bài thơ. Tôi xin bình giảng ý nghĩa của bài thơ tôi đã viết tặng chính người ngâm thơ.
Thật kỳ diệu tôi đã lạc vào thế giới tâm linh của Đinh Hùng, mặc
dù anh đã ra đi từ lâu. Nay nghe Thu Hà ngâm thơ cố thi sĩ bài:“ Tiếng Em“ và bài thơ tôi chuyển dịch
là: “ Giữa Đêm Khuya“. Cả hai bài gồm lại trong một clip tạo thành một giai điệu huyền ảo liêu trai thần
giao cách cảm âm dương hòa hợp giữa linh hồn người sống và người đã chết. Ta thấy xuất hiện ra 4
nhân vật liên đới với nhau trong clip này: Đinh Hùng, Lu Hà, một cô gái nào đó là người yêu quá
cố của Đinh Hùng và Thu Hà là người ngâm thơ.
Đinh Hùng có 4 khổ thơ 7 chữ theo lối thơ mới tứ
tuyệt không đối và tôi có 5 khổ 20 câu lục bát. Cũng như thông lệ tôi xin miễn bình giảng thơ Đinh
Hùng mà chỉ bình giảng riêng thơ tôi sáng tác để tri ân Thu Hà và bạn đọc.
Bài thơ “Tiễn Bạn Lên Đường Tòng Chinh“ của tôi có 9 khổ 36 câu, cảm dịch từ bài thơ “ Tống Biệt Hành“ của Thâm Tâm có 5 khổ rưỡi 22 câu. Bài thơ “Tống Biệt Hành“ của Tâm Tâm chỉ gọi là hay với những ai cảm xúc èo uột, hiểu chữ nghĩa mập mờ, bài thơ này rất phù hợp với phong trào Việt Minh, Vệ Quốc Đoàn thời đó, trong quân tác tuyển binh mộ lính. Còn tôi suy nghĩ sâu xa mà phỏng đoán tâm trạng nỗi niềm u uẩn của Thâm Tâm từ chỗ chán đời thất tình với cô Khánh nào đó. Vậy chàng quyết làm một Kinh Kha liều mình như chẳng có xông pha mũi tên hòn đạn hiến dâng máu thịt mình cho Tổ Quốc, như vậy về phương diện nào đó là đáng khen.
Kham Nhẫn Lạ Thường
Kính tặng Sư Thích Minh Tuệ
Lắm chiêu trò dàn dựng
Ai thực sự đứng ra
Các trang mạng gần xa
Đánh phá Sư Minh Tuệ
Bài thơ “Hương Ái Tình Muôn Thuở “ của tôi do Thu Hà diễn ngâm qúa
hay. Mấy khúc theo nhịp thơ song thất lục bát hòa điệu giọng Huế nghe sao mà thích thế. Giọng nói trọ trẹ
luyến láy theo kiểu Hoàng Hậu Nam Phương và Hoàng Thái Hậu của Vua Bảo Đại mà tôi đã thấy trong phim
truyền hình. Tôi là dân Bắc Kỳ mà, nghe lạ tại ngọt ngào thú vị lắm. Thu Hà ngâm cả thơ 7 chữ của
Đinh Hùng, tôi cũng nghe.
Tôi chỉ từ cái ý thơ của Đinh Hùng thơ mới 7 chữ mà cảm dịch sang song thất
lục bát, nội dung khác hẳn nhau. Đinh Hùng viết bài thơ lấy tên là “ Hương“ gồm 7 khổ 28 câu thì
tôi cũng 7 khổ 28 câu. Xin nhắc lại đây là thơ cảm dịch chứ không phải thơ họa theo vần.
Về phần thơ
cố thi sĩ Đinh Hùng tôi vẫn để dành phần cho các nhà bình thơ Việt Nam. Tôi chỉ chú trọng bình giảng
cho bài thơ tôi sáng tác để tri ân Thu Hà và bạn đọc thôi.
Rất cảm động khi nghe Thu Hà ngâm 2 bài thơ của tôi: “Cung Đàn Dang Dở“ và” Vẳng
Khúc Tương Sầu“
Bài thơ Cung Đàn Dang Dở có 6 khổ 24 câu. Tôi cảm hứng từ thơ Thâm Tâm bài:
“Màu Máu TiGon“ viết theo thể thơ mới 7 chữ có 4 khổ 16 câu. Bài thơ này tôi tìm trên google thấy đã
có nhạc sĩ Việt Dzũng phổ nhạc được Ái Vân hát rất hay. Nhưng tôi vẫn chê Việt Dzũng làm một
công việc thừa thãi thiếu tôn trọng tác gỉa.
Tôi rất xúc động khi nghe Thu Hà ngâm 2 bài thơ:“Mấy Lần Nghe Sắc TiGon“ và:“Nửa Vòng Thơ Say“ mà tôi viết tặng đích danh nghệ sĩ. Cả hai bài thơ ngâm tạo ra một khoảng thời gian không gian dài rộng, trải qua bao biến cố, từ khi xuất hiện bài thơ Hai Sắc Hoa Tigon vào năm 1937 và hiện tại năm nay là năm Đinh Dậu. Như vậy là 80 năm trôi qua mà người ta còn nhắc mãi. Thu Hà ngâm liên tục thơ Thâm Tâm, thơ tôi làm cũng chủ đề về hoa TiGon. Để tri ân Thu Hà và làm món qùa tinh thần đầu xuân kỷ niệm cho cõi tạm trần gian này. Tôi lại tiếp tục bình giảng cặn kẽ rành mạch ý nghĩa 2 bài thơ được Thu Hà diễn ngâm.
Bài thơ “Đan Áo Cho Chồng“ mà tác gỉa là T.T.Kh viết vào năm 1937, nghe nói của thi sĩ Thâm Tâm có 6 khổ 24 câu. Tôi thấy nhiều câu còn ép vận, ý chưa thông thoáng, nên tôi chuyển dịch ra 8 khổ gồm 32 câu . Hôm nay cô Thu Hà ngâm bài thơ chuyển dịch của tôi. Vậy tôi xin bình giảng ý nghĩa từng câu trong thơ tôi thôi. Còn nguyên tác của T.T.Kh hay của Thâm Tâm tôi miễn bình giảng để dành phần cho các nhà bình thơ Việt Nam.
Công Thức Làm Người
Kính tặng Sư Thích Minh Tuệ
Giới định tuệ, chính là công thức
Dạy làm người, đích thực sinh ra
Khổ đau trong cõi sa bà
An nhiên tự tại, thiết tha tinh cầu
Vấn Vương Kỷ Niệm
Kính tặng Sư Thích Minh Tuệ
Việt Nam rất khó đi tu
Thày sang Ấn Độ vi vu gió lùa
Nắng mưa tầm tã bốn mùa
Tuyết sương đẫm áo thắng thua cõi người
Ngày Xuân Bộ Hành
Thơ Tết tặng Sư Thích Minh Tuệ và tăng đoàn sang Ấn Độ
Pháo ran đây đó tưng bừng
Đường sang Tây Trúc reo mừng sinh linh
Bao la thế giới vô hình
Tăng đoàn khất thực vô minh xóa nhòa
Không Cho Phép Đi Khất Thực
Kính tặng Sư Thích Minh Tuệ
Tùy theo bối cảnh thuận tu
Nhân tình thế thái thiên thu giãi bày
Con đường đức hạnh xưa nay
Sáu năm phát nguyện vui vày sớm trưa
